Blog: De kunst van het bouwen

Dit is een blog over architectuur en architecten. Ik doe verslag van werk van anderen, van boeken die ik lees, van dingen die ik zie, van beelden en ideeën waar ik van leer en plezier van heb.

Energieneutraal bouwen en verbouwen
24 juni 2017,
Energieopwekkende woonark in het IJ

Onlangs heb ik een verbouwing voorbereid van een woning op het water – ik bied dit aan naast interieuradvies en interieurontwerp. Mijn opdrachtgever verruilt een benedenhuis in het centrum voor een ‘huis te water’ met uitzicht over het IJ en rondom veel ruimte. Lees hier meer over deze verbouwing.
Het plan was om de woonark niet alleen een andere indeling te geven en compleet te renoveren, maar ook om hem energieneutraal of zelfs energieopwekkend te maken. Daarvoor worden vijf maatregelen genomen. Voor warmte- en energie-opwekking wordt een warmtepomp geïnstalleerd en komen er zonnepanelen. Voor warmte-isolatie komen er isolerende platen en dubbel glas, deels in nieuwe kozijnen. En om geen warmte verloren te laten gaan wordt de ventilatie-unit gecombineerd met een warmtewisselaar.
De warmtepomp gaat voor de verwarming van de woonark zorgen door warmte op te nemen uit het water van het IJ. Een warmtepomp werkt op dezelfde manier als een koelkast. Er wordt vloeistof rondgepompt door een gesloten circuit. Waar warmte wordt onttrokken – in dit geval het water van het IJ – zorgt expansie via een ventiel ervoor dat de vloeistof onder lage druk verdampt bij een laag kookpunt. Daarbij wordt warmte opgenomen. Deze warmte wordt vervolgens weer afgegeven op de plaats waar de damp dankzij een compressor onder hoge druk bij een hoger kookpunt weer condenseert tot vloeistof – in dit geval de verwarmingsbuizen in de woonark. In de ark wordt de warmte op een comfortabele en efficiënte manier verspreid via vloerverwarming en radiatoren.

het nieuwe dak

Op het dak komen 53 zonnepanelen, die de woning over het jaar heen ruimschoots van elektriciteit kunnen voorzien. Misschien kan er in de toekomst zelfs een elektrische auto op gaan rijden. De muren worden geïsoleerd met 8 cm dikke Kingspan platen en het dak krijgt platen van 10 cm dikte. De Kingspan platen hebben het voordeel dat er geen koudebruggen zijn. Het glas wordt vervangen door HR++ standaardglas. Deze maatregelen bij elkaar maken de woonark tot een mooi voorbeeld van een energieopwekkende woning zonder CO2-uitstoot in hartje Amsterdam.

 

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren


Makoko Floating School
7 oktober 2016,
drijvende piramide in de lagune van Lagos

meer

Aan de rand van de lagune van de Nigeriaanse stad Lagos drijft een piramidevormig object. De constructie is van hout, het plateau van 256 lege, gebruikte, plastic tonnen; de Makoko Floating School, een ontwerp van de Nigeriaanse architect Adeyemi.   De zonnepanelen op het dak zorgen voor de benodigde energie, er zijn composttoiletten en regenwater wordt opgevangen.
Het gebouw met drie verdiepingen beweegt mee met de golven en het stijgende waterpeil tijdens het regenseizoen. De school , die 100 leerlingen kan herbergen, kan worden verplaatst als dat nodig is.

Van de Verenigde Naties kreeg Adeyemi  geld om een school te bouwen. Op de Architectuur Biënnale in Venetië afgelopen mei won hij de Silver Lion voor zijn ontwerp.
doorsnede

Adeyemi: „Makoko begon niet zo groots, ik wilde een klein, lokaal probleem oplossen. Gaandeweg werd duidelijk dat dit probleem ook op andere plekken in de wereld geldt.” Ook buiten Nigeria is er interesse in zijn visie: steden als Dar es Salaam (Tanzania), Kairo (Egypte) en Kaapstad (Zuid-Afrika) werken mee aan zijn onderzoek ‘Water and the City’, over de invloed van verstedelijking en klimaatverandering op watersteden, om te leren hoe een stad water kan integreren.

drijvende school

De Makoko school markeert de eerfste fase van NLÉ’s plan (NLÉ is het bureau van de in Amsterdam werkende Ameyemi) om een leefbare stad in de lagune te ontwikkelen.
Buiten schooltijd fungeert de begane grond als een ontmoetingspunt voor volwassenen. Vissersboten kunnen aanleggen, kano’s met stereo’s, een soort mobiele muziekdozen, varen langs voor entertainment. Er zijn ideeën om meerdere drijvende eilandjes aan elkaar te koppelen en zo een drijvend dorp te vormen, dat tegen overstromingen en snel wisselend waterpeil bestand is.
drijvende huizenIn Makoko in Lagos, Nigeria, wonen veel mensen illegaal in houten paalwoningen en krotjes in de lagune die alleen met kano bereikbaar zijn. Recent waren de slums met een populatie van 250.000 Nigerianen doelwit van acties van de overheid die de settlements wil uitroeien en Lagos wil omvormen tot een moderne megastad van 40 miljoen inwoners.  Adeyemi

Adeyemi over de vorm: „Een piramide is uiterst stabiel. Het zwaartepunt ligt laag en dat maakt het een geschikte vorm voor op het water.”

In Rotterdam gaan stemmen op –en stemmen tegen- om een drijvende veeboerderij in de haven te leggen. Afgezien van de vraag of koeien zeeziek kunnen worden……. zou je een koe toch eerder een deinende piramide gunnen dan een saaie doos.
drijvende boerderijmakoko-03

Bewaren


Tiny houses, klein wonen in een zee van ruimte
16 september 2016,

strobalen studio 1984

Tiny Houses zijn huisjes van zo’n 20 tot 30 vierkante meter groot. In tegenstelling tot recreatiewoningen op een volkstuin of camping zijn ze bedoeld voor permanente bewoning. Efficiënt ingericht. Efficiënt qua ruimte gebruik en efficiënt qua energie-verbruik. Vaak met een toepassing van innovatieve technologieën (zonne- en windenergie, gebruik van grijs water) en gebouwd met duurzame materialen.
Vaak zelfbouw. Eigenhandig vormgeven aan eigen woonwensen.

De Tiny House Movement nam een vlucht toen in 2007 in de VS de financiële crisis uitbrak en de huizenmarkt instortte. Er ontstond een behoefte aan schuldenvrij en flexibel wonen. Een ‘lichtere’ vorm van wonen ook:  geen druk om elke maand hoge woonlasten op te hoesten, drie verdiepingen te stofzuigen, of de zolder vol onnodige spullen uit te ruimen.

De regelgeving in Nederland staat voorlopig het bewonen van Tiny Houses als permanente woningen nog in de weg. De vaste trap naar de slaapverdieping, de twee deuren en een halletje tussen wc  en woonkamer, de minimale plafondhoogte van 2.40 meter: regels die bewoners/huurders bescherming bieden, maar die niet te realiseren zijn in een Tiny House.
Het kan niet anders of die regels zullen worden aangepast.

Toen ik vijftien jaar geleden met EMMA interieuradvies begon, was mijn motto: “wonen in een zee van ruimte, ook als de vierkante meters beperkt zijn”. Een passende indeling, een efficiënt gebruik van de ruimte (of die nu groot of klein is, dat maakt eigenlijk niet uit): ik ben er dagelijks mee bezig.

Hieronder de meest inspirerende foto’s uit mijn verzameling “Kleine huisjes”.

 

container woning

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deze containerwoning is mijn favoriet. Zo simpel, zo mooi. Ik heb gelezen dat de container vroeger dienst deed als wapendepot. Of dit huisje ingericht is voor permanente bewoning weet ik eigenlijk niet.

Contemporary-Shepherds-Hut-Interior

 

De Shepherd’s Hut in Suffolk, Engeland. Bijzonder aan dit kleine huis is het vele wit (in tegenstelling tot het ongekleurde hout van veel andere tiny houses) en het dakraam over de totale lengte van het huis. Dat geeft enorme ruimte en ‘lucht’.

desert shelter

Geen glas, maar polycarbonaat in dit tiny house in de Arizona Desert. Een ontwerp van Victor Sidy.

tinyhouselivingdotcom

Een huis met een hoed op.

wikkelhuis

Het Wikkelhuis is een duurzame constructie van golfkarton. De achter elkaar gekoppelde modules zijn 1.20 m. breed/diep.

Alex-den-Braver-Emma-interieuradvies-Amsterdam

Dit is een foto van één van de huisjes, waarin Alex den Braver met zijn gezin woont. Alex noemt zichzelf architect van kleine gebouwtjes. (filmpje)

Veel informatie over Tiny Houses vind je op de volgende websites.
de Woonpioniers en bij Daniël Venneman.
Een boek: Cabin Porn en tijdschriften.
De Tiny house-beweging in Nederland en die in de VS.

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren

Bewaren


Alejandro Aravena: reporting from the front
8 februari 2016,
Venetië: la Biënnale di Venezia

De Biënale in Venetië is dit jaar gewijd aan architectuur. Curator is de Chileense architect  Alejandro Aravena  (Chili, 1967). Zijn tentoonstelling gaat ‘reporting from the front’ heten.

Alejandro Aravena deed bijzondere dingen. Ik ben onder de indruk van zijn werk. Met name het project Quinta Monroy in Iquique (Chili), waar in een krottenwijk woningen gebouwd moesten worden met een te klein budget om het goed te doen. “Toen Alejandro Aravena tien jaar geleden in Chili werd gevraagd voor honderd gezinnen huisvesting te realiseren, putte hij uit een ongebruikelijke inspiratiebron: de wijsheid van de favela’s en sloppenwijken. Liever dan dat hij een groot gebouw met kleine flatjes neerzette, bouwde hij flexibele halve huizen, die de gezinnen zelf konden uitbouwen. Het was een complexe opgave, maar met een eenvoudige oplossing – die hij vond in samenwerking met de gezinnen zelf. Slim omdenken leidde tot prachtige ontwerpen met grote voordelen. “

 

In bijgaand filmpje licht hij zijn uitgangspunten toe:

 

 

Woningen onbewoond:Quinta Monroy

Woningen bewoond:

ARQ.ac-9
ARQ.ac-9